Lustral sertralin etken maddesini içeren selektif serotonin geri alım inhibitörü (SSRI) grubu bir antidepresandır. Lustral ilk olarak 1991 yılında Phizer firması tarafından piyasaya sunulmuştur. Zamanla Selectra, Misol, Seralin gibi farklı eşdeğerleri üretilmiştir. Beyinde sinapslar arası bölgede serotoninin geri alınmasını azaltması sonucu serotonin miktarının yükselmesini sağlayarak etki etmektedir. Kullanılan doza göre noradrenalin ve dopamin artışına da neden olmaktadır. Mutluluk hormonu olarak bilinen serotonin artması hastanın şikayetlerinin tedavisini sağlamaktadır.

Lustral Hangi Hastalıkların Tedavisinde Kullanılır?

İlacın etki mekanizması nedeniyle farklı ruhsal bozuklukların tedavisinde kullanılmaktadır. Tedavisinde Lustral kullanılan hastalıklar kısaca şu şekilde sıralanabilir;

Depresyon Tedavisinde Lustral Kullanımı

Depresyon hastalığında beyinde sinaslar arası bölgede serotonin, noradrenalin ve dopamin miktarının azalması olduğu bilinmektedir. Bu ilaç serotonin miktarını artırma konusunda etkili olması nedeniyle depresyon tedavisinde kullanılmaktadır. Ayrıca noradrenalin ve dopaminin artışıda hastaların tedavisinde önemli katkısı bulunmaktadır.

Kaygı Bozukluğu Tedavisinde Kullanımı

Bu ilaç kaygı bozukluklarının kullanımında genel olarak ilaç kurumları tarafından onay almıştır. Etki mekanizması ile kullanımı sonrası kaygıların (endişe) ve huzursuzluk hissinin azalmasını sağlar. 

Panik Atak Tedavisinde Kullanımı

Panik bozukluların tedavisinde kullanılmaktadır. Panik atakların zamanla azalmasına neden olur. Bu konuda ayrıca Cipralex - Essitalopram Kullananlar İçin Önemli Bilgiler yazımızı okumak isteyebilirsiniz.

Obsesif Kompülsif Bozuklukta (OKB) Kullanımı

Obsesif kompulsif bozukluk (OKB) tedavisinde kullanımı kabul görmüştür. OKB tedavisinde doz ayarlaması farklı olmaktadır. Obsesyon ve kompulsiyonlarla ilişkili kaygıların azalmasını sağlar.

Travma Sonrası Stres Bozukluğunda (TSSB) Kullanımı

Travma sonrası stres bozukluğu (TSSB) yaşanan bir travma sonrası yaşanan bir ruhsal bozukluktur. TSSB tedavisinde genel olarak kulanımı etkili olan bir ilaç olarak kabul görmektedir.

Sosyal Anksiyete Bozukluğunda Kullanımı

Bir kaygı bozukluğu türü olan sosyal anksiyete bozukluğu tedavisinde klinik pratikte sıklıkla kullanılmaktadır. 

Bunların yanı sıra yaygın anksiyete bozukluğu, premenstrüel disforik bozukluk tedavisinde de kullanılmaktadır. Ayrıca hekim tarafından değerlendirmeye göre farklı durumlarda da önerilebilir, bu durumda hekiminizden ayrıntılı bilgi almanız önerilir.

Lustral Dozları Nasıldır?

Bu ilaç psikiyatri pratiğinde sıklıkla kullanılan bir ilaçtır. İlacın doz ayarlaması hastaya özelliklerine, hastanın tanısına ve hastalık şiddetine göre değişmektedir. Bu ilacın günlük alım miktarı bu özelliklere bağlı olarak 25-200 mg arasında değişmektedir. Bu miktarın aşıldığı durumlarda olabilmektedir.

Lustralın Etkisi Ne Zaman Başlar?

Tüm SSRI grubu ilaçlarda olduğu gibi bu ilacın etkisi de kullanıma başlandıktan sonra ortalama iki hafta sonra başlamaktadır. İstenilen tam etkinin başlaması ise daha uzun sürdüğü bilinmektedir.  Bu nedenle ilacın kullanımı sırasında etkinliğini görebilmek adına kullanıcılardan sabırlı olmaları gerektiği önerilmektedir.  İlacın etkisiz olduğunu düşünmek için uygun dozda 6-8 hafta kullanmak gerektiği önerilmektedir.

Lustral Nasıl Kullanılmalıdır?

Hekim tarafından aksi belirtilmediği sürece günlük tek seferde alınması uygun olacaktır. Genellikle sabah alınması ve tok karnına alınması önerilmektedir. Mümkünse bol su ile alınmalıdır ve ılık su olması faydalı olacaktır. Doktor tarafından aksi önerilmemişse tek parça halinde ezilmeden, çiğnenmeden alınmalıdır. İlaca başlama veya bırakma sürecinde yarım olarak kullanılabilmektedir. Mümkün olduğunca günün aynı saatinde alınmalıdır.  Bununla birlikte hekim tarafından yan etki kontrolü veya başka bir sebeple iki ayrı doz veya günün farklı bir zamanında alınması önerilebilmektedir. Ayrıca hekim tarafından genellikle doz ayarlaması düşük dozdan (25 mg/gün) başlayıp hedef doza yükseltme şeklinde yapılmaktadır. Bu hedeflenen doza yükseltmenin hekim kontrolünde yapılması önem arz etmektedir. 

Lustral Ne Kadar Kullanılmalıdır?

İlacın kullanım süresi hekim tarafından değerlendirme ile hastanın tanısına ve şiddetine göre değerlendirilmektedir. Net bir süre belirtilmemektedir. Bununla birlikte ilk kullanımda iyilik halinden sonra en az altı ay süreyle kullanılması gerekmektedir. Fakat daha önce bu ilacın kullanım öyküsü bulunuyorsa bu süre hekim tarafından değerlendirilerek belirlenmelidir. Hastalıktan korunma amaçlı ömür boyu kullanımı önerilebilmektedir.

Lustral Nasıl Bırakılmalıdır?

Lustralın hekim kontrolünde ve tavsiyesi ile bırakılması gerektiği unutulmamalıdır. Bununla birlikte doz azaltılarak bırakılması önerilmektedir. Doz azaltılarak 25 mg/gün’e kadar düşürülerek bırakılması hasta konforunun artmasını sağlayacaktır. 

Lustral Almayı Unuttum Ne Yapmalıyım? 

Unutulma veya başka bir sebeple alınamaması durumunda hemen alınması uygun olacaktır. Birkaç gün alınmaması durumunda o günden devam edilmesi gereklidir. Toplu ilaç alımı önerilmemektedir.

Lustral Türleri Nelerdir? 

İlaç doz miktarının rahatlıkla düzenlenmesi için eczanelerde 25 mg, 50 mg ve 100 mg’lık tabletleri bulunmaktadır. Ayrıca tabletlerin çentikli olması da doz ayarlamasında faydalıdır. Ülkemizde bulunmasa da yurtdışında şurup formu da bulunmaktadır. Yakın zamanda şurup formunun ülkemizde piyasa sürüleceği öngörülmektedir. 

Lustralın Yan Etkileri Nelerdir?

Bu ilacın santral sinir sistemi üzerinden etki etmesi nedeniyle çeşitli yan etkilere neden olabileceği bilinmelidir. Ciddi bir yan etki değilse genel olarak beklenmesi ile azalacağı bildirilmektedir. Bu konuda ayrıca Risperdal'in yan etkileri konulu yazımızı da okumak isteyebilirsiniz.

Lustral’ın yan etkileri kısaca soru-cevap şeklinde aşağıda sıralanmıştır;

Lustral Karın Ağrısı, Bulantı, Kusma Yapar Mı?

Yan etki olarak bilinen en sık karın ağrısı, bulantı kusma, ishal gibi gastrointestinal yan etkileridir. Özellikle ilaç kullanımına başlangıç sürecinde olmaktadır. Kullanımına devam edilmesi halinde zamanla azalacağı bildirilmektedir. Devam etmesi halinde hekiminize başvurulması önerilmektedir. 

Lustral Karın Terleme, Ağız Kuruluğu, Baş Dönmesi Yapar Mı?

Bu ilacın kullanımına bağlı terleme artışı, ağız kuruluğu ve baş dönmesi gibi yan etkilerinin olabileceği öngörülmekle birlikte ilaç kullanımına devam edilmesi ile azalacağı bildirilmektedir. 

Lustral Kilo Aldırır Mı?

İlacın etki mekanizması incelendiğinde kilo alımına ve iştah artışına neden olması beklenmemektedir. Bununla birlikte ilacın kullanımına neden olan hastalığın iştah azaltıcı belirtileri ve kaygının azalmasına bağlı olarak iştah artışına neden olabilir.

Lustral Uyku Yapar Mı?

Lustral kullanımının uyku artışına neden olması beklenmemektedir. Fakat ilacın kullanımına başlanması sırasında esneme ve uyku isteği artışına neden olabilmektedir. İlaç kullanım saatinde yapılacak değişiklik bu yan etkinin kontrolünde faydalı olabilir. 

Lustral Cinsel Yan Etkilere Neden Olabilir Mi?

Bu ilacın kullanımı sırasında etki mekanizmasına bağlı olarak cinsel yan etkileri oluşabilmektedir. En sık her iki cinsiyette orgazm bozukluğuna ve özellikle erkeklerde sertleşme sorunlarına neden olabilmektedir. Bununla birlikte erken boşalma problemleri olan erkekler tarafından faydalı bulunmaktadır.

Bu yan etkilerin yanı sıra kanama miktarında artış, başarısı, ateş, çarpıntı, gibi nadir görülen yan etkiler görülebilmektedir. Yan etkinin şiddetine göre hekiminize danışmanız önerilmektedir.

Lustral’in Özel Hasta Gruplarında Kullanımı Nasıldır?

Lustral Yaşlı Hastalarda Kullanılabilir Mi? 

Yaşlı hastalarda ilacın kullanımı diğer antidepresanlardan daha tehlikeli değildir. Ek hastalıkların varlığına göre değerlendirilmesi gerekmektedir. Fakat sıklıkla yaşlı hastalarda tercih edildiği bilinmektedir. Doz ayarlamasının hekim tarafından yapılması gerektiği unutulmamalıdır.

Lustral Hamileler Tarafından Kullanılabilir Mi?

Yapılan sınırlı sayıda ki hayvan ve insan çalışmaları gebelikte kullanılabileceğini düşündürmektedir. Fakat kullanılmaması gerektiğini öneren net bilgilerde mevcut değildir. Hekim ve hasta tarafından kar-zarar dengesi gözetilerek kullanılması değerlendirilmelidir. Mutlaka ilaç kullanılması gerekiyorsa hekim kontrolünde olmak koşulu ile ilk tercihlerden biri olarak önerilmektedir.

Lustral Emziren Bireyler Tarafından Kullanılabilir Mi?

Süte minimal düzeyde geçtiğine dair bulgular mevcut olmasına rağmen emzirme sürecinde en güvenilir antidepresanlardan biri olduğu bilinmektedir. Mutlaka hekim kontrolünde ve kar-zarar dengesi gözetilerek kullanılması gerektiği unutulmamalıdır.

Lustral Çocuklar Tarafından Kullanılabilir Mi?

Çocuk ve ergenlerde doktorlar tarafından tercih edilen antidepresan olduğu bilinmektedir. Hekim kontrolünde doz ayarlaması ile kullanılması gerektiği bilinmelidir.

Lustral Bağımlılık Yapar Mı?

Bu ilacın bağımlılık yapıcı bir etkisi bulunduğuna dair bilinen bir kanıt bulunmamaktadır. Bu nedenle doktorlar tarafından kullanımı kabul görmüştür.

Lustral Alkol Ve Madde İle Birlikte Kullanılabilir Mi?

Lustralın alkol ve madde kullanımı ile birlikte kullanılması tavsiye edilmemektedir. Çeşitli ciddi yan etkilere ve etkileşimlere neden olabileceği unutulmamalıdır.

Lustral Diğer İlaçlar İle Birlikte Kullanılabilir Mi?

Lustralın diğer ilaçlar ile birlikte kullanılması titizlikle incelenmesi gereklidir. Hekim tavsiyesi olmadan ve etkileşim düzeyleri değerlendirilmeden kullanılmaması önerilir. Herhangi bir nedenle ilaç kullanmanız gerektiğinde doktorunuza Bu ilacı kullanmakta olduğunuzu bildirmeniz tavsiye edilir.

Lustralın Fazla Alınması Durumunda Nasıl Etkileri Olur?

Lustralın fazla alınması durumunda alınan miktarı bağlı olarak çeşitli yan etkiler görülebilir. Çarpıntı ve düzensiz kalp atışı, mide bulantısı, uyuşukluk, bulanık görme, bayılma,  nefes alma  güçlük gibi yan etikler görülebilir. Bu nedenle en kısa zamanda sağlık kuruluşuna başvurulması istenmeyen etkilerden korunmak için faydalı olacaktır.

Lustral Hangi Durumlarda Kullanılmamalıdır?

Her ilaçta olduğu gibi bu ilacın da kullanılmaması gereken durumlar bulunmaktadır. Bu durumlarda hekim tarafından titizlikle değerlendirilmesi gereklidir. Bu durumlar şu şekilde sıralanabilir;

1. Etken madde olan sertraline allerji olması durumunda kullanılmamalıdır. 

2. Lustral içinde bulunan sertralin dışındaki maddelere karşı alerji veya aşırı duyarlılık olması durumunda kullanılmamalıdır.

3. Major psikiyatrik bozukluğu (özellikle bipolar bozukluk, şizofreni vb) bulunanlar mutlaka hekim kontrolünde kullanmalıdır.

Lustral Hangi Durumlarda Dikkatli Kullanılmalıdır? 

İlacın kullanımında etki mekanizmasının farklılığı nedeniyle bazı durumlarda dikkatli olunmalıdır. Bu durumların değerlendirilmesi hekim tarafından yapılmalıdır. Bu durumlar şu şekilde sıralanabilir;

1. Bunama (Alzhemier, demans) 

2. Kalp hastalıkları 

3. Parkinson veya Sara (epilepsi) hastalığı 

4. Karaciğer hastalığı 

5. Şeker hastalığı (diyabet) 

6. Kan pıhtılaşması ile ilgili hastalıklar

Lustral Kullananlar Araç Kullanabilir mi?

Lustral kullanımına başlanılan ilk günlerde araç kullanılmaması veya kısa süreli araç kullanılması önerilmektedir.

 

Kaynaklar

1. SM, S. (2015). Stahl’ın temel psikofarmakolojisi. Alkın T (Çev. Ed.) İstanbul Tıp Kitapevi, (s 641-650).

2. David Taylor, Carol Paton ve Shitij Kapur Maudsley Psikiyatride Reçeteleme Rehberi, 12. Baskı (2017) EMA Tıp Kitabevi.

3. Vanderkooy, J. D., Ken nedy, S. N. H., & Bagby, R. M. C. (2002). Antidepressant side effects in depression patients treated in a naturalistic setting: a study of bu-propion, moclobemide, paroxetine, sertraline, and venlafaxine. The Canadian Journal of Psychiatry, 47(2), 174-180.

4. Fabre, L. F., Abuzzahab, F. S., Amin, M., Claghorn, J. L., Mendels, J., Petrie, W. M., ... & Small, J. G. (1995). Sertraline safety and efficacy in major depression: a dou-ble-blind fixed-dose comparison with placebo. Biological psychiatry, 38(9), 592-602.

5. Glassman, A. H., O'Connor, C. M., Califf, R. M., Swedberg, K., Schwartz, P., Bigger Jr, J. T., ... & Sertraline Antidepressant Heart Attack Randomized Trial (SADHART) Group. (2002). Sertraline treatment of major depression in patients with acute MI or unstable angina. Jama, 288(6), 701-709.

6. Murdoch, D., & McTavish, D. (1992). Sertraline. Drugs, 44(4), 604-624.